Ustawa o rachunkowości


Przed przeprowadzeniem spisu z natury warto zapoznać się z ustawą o rachunkowości, a konkretnie z rozdziałem trzecim poświęconym inwentaryzacji.

Art. 26.

1. Jednostki przeprowadzają na ostatni dzień każdego roku obrotowego inwentaryzację:

  1. aktywów pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych),papierów wartościowych, rzeczowych składników aktywów obrotowych,środków trwałych, z zastrzeżeniem pkt 3, oraz maszyn i urządzeńwchodzących w skład środków trwałych w budowie – drogą spisu ich ilościz natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z danymi ksiąg rachunkowychoraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic,
  2. aktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub przechowywanychprzez inne jednostki, należności, w tym udzielonych pożyczek,z zastrzeżeniem pkt 3, oraz powierzonych kontrahentom własnychskładników aktywów – drogą otrzymania od banków i uzyskania od kontrahentówpotwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowychjednostki stanu tych aktywów oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic,
  3. środków trwałych, do których dostęp jest znacznie utrudniony, gruntów, należnościspornych i wątpliwych, a w bankach również należności zagrożonych,należności i zobowiązań wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych,z tytułów publicznoprawnych, a także aktywów i pasywów niewymienionychw pkt 1 i 2 oraz wymienionych w pkt 1 i 2, jeżeli przeprowadzenieich spisu z natury lub uzgodnienie z przyczyn uzasadnionych niebyło możliwe – drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimidokumentami i weryfikacji realnej wartości tych składników.

2. Inwentaryzacją drogą spisu z natury obejmuje się również znajdujące się w jednostceskładniki aktywów, będące własnością innych jednostek, powierzone jejdo sprzedaży, przechowania, przetwarzania lub używania, powiadamiając tejednostki o wynikach spisu. Obowiązek ten nie dotyczy jednostek świadczącychusługi pocztowe, transportowe, spedycyjne i składowania.

3. Termin i częstotliwość inwentaryzacji, określone w ust. 1, uważa się za dotrzymane,jeżeli inwentaryzację:

  1. składników aktywów – z wyłączeniem aktywów pieniężnych, papierów wartościowych,produktów w toku produkcji oraz materiałów, towarów i produktówgotowych, określonych w art. 17 ust. 2 pkt 4 – rozpoczęto nie wcześniejniż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończono do 15dnia następnego roku, ustalenie zaś stanu nastąpiło przez dopisanie lub odpisanieod stanu stwierdzonego drogą spisu z natury lub potwierdzenia salda
  2. przychodów i rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpiły międzydatą spisu lub potwierdzenia a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiągrachunkowych, przy czym stan wynikający z ksiąg rachunkowych nie możebyć ustalony po dniu bilansowym,
  3. zapasów materiałów, towarów, produktów gotowych i półproduktów znajdującychsię w strzeżonych składowiskach i objętych ewidencją ilościowowartościową
  4. środków trwałych oraz maszyn i urządzeń wchodzących w skład środkówtrwałych w budowie, znajdujących się na terenie strzeżonym – przeprowadzonoraz w ciągu 4 lat,
  5. zapasów towarów i materiałów (opakowań) objętych ewidencją wartościowąw punktach obrotu detalicznego jednostki przeprowadzono raz w roku,
  6. zapasów drewna w jednostkach prowadzących gospodarkę leśną – przeprowadzonoraz w roku.

4. Inwentaryzację, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się również na dzień zakończeniadziałalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawieniejej w stan likwidacji lub upadłości. W przypadku połączenia lub podziału jednostek,z wyjątkiem spółek kapitałowych, strony mogą w drodze umowy pisemnejodstąpić od inwentaryzacji.

Art. 27.

  1. Przeprowadzenie i wyniki inwentaryzacji należy odpowiednio udokumentować ipowiązać z zapisami ksiąg rachunkowych.
  2. Ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanemwykazanym w księgach rachunkowych należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji.